Martien Vlemmix, importeur Mascotte: ‘Thai werken alleen hard als ze voor zichzelf werken’

 

Martien_Vlemmix_MascotteMartien Vlemmix is importeur van Mascotte. De Brabander heeft nog nooit zo prettig geld verdiend. Dankzij zo’n 1000 hardwerkende, zelfstandige franchiseverkopers op het Thaise platteland. Alleen jammer dat zijn personeel hem steeds belazert. En dan die heimwee. Die groeiende heimwee naar Nederland.

Als je last van heimwee hebt, neemt dat – heeft hij ergens gelezen – snel toe als je boven de zestig bent. ‘Het is een ziekte. Je kunt er niets aan doen.’

Vlemmix (1954) heeft geen hekel aan Thailand. Hij komt er al 25 jaar. Steeds twee of drie maanden. Om er met volle teugen van te genieten.

Maar het begint anders te voelen als hij in 2008 zijn huurhuis in Oosterhout opzegt, om voor Mascotte naar Bangkok te vertrekken. Samen met zijn Thaise vrouw, die hij tijdens een zakenreis in Thailand leert kennen en met wie hij zes jaar in Nederland samen woont.

‘Toen realiseerde ik me dat Nederland ook zonder huis mijn thuis is.’

Zwarte Piet-koppen van V&D gemaakt in Thailand

Aanvankelijk is Thailand een van de vele landen die hij bezoekt namens het familiebedrijf in Breda. Als zoon van de baas van het op een na grootste etalage-decoratiebedrijf van Nederland, wordt hij er met alle egards ontvangen.

Hij doet goede zaken. ‘De grote Zwarte Pieten-poppen voor de 65 V&D’s van toen, lieten we hier maken.’

Maar als hij samen met zijn broer voor de zaak op reis is in de VS, ziet hij dat daar rijk ingerichte etalages aan het verdwijnen zijn.

‘Je keek er zo de winkel in. Dat was nieuw voor ons. Het kon niet anders dan dat Amerika ons voorland was. En dat we ons al bedrijf dus zwaar moesten aanpassen. Maar mijn vader luisterde niet. Na stevige discussies ben ik vertrokken. Ik heb jammer genoeg gelijk gekregen. De zaak ging failliet.’

Van miljonairsleven naar magere uitkering

Als Martien Vlemmix in Nederland ‘geen leven meer van een miljonair kan leiden’ en uiteindelijk moet rondkomen van een magere uitkering, stuurt hij zakelijke plannen naar tal van Brabantse bedrijven.

‘De positieve reactie van Mascotte op het plan voor verkoop in Thailand, was voor ons echt een uitkomst. Niet omdat we weg wilden uit Nederland. Dat wilden we eigenlijk niet. Maar gewoon omdat ik werk nodig had. Zo simpel was het.’

Het uitwerken van het businessplan duurt een jaar. In die periode vindt Vlemmix een investeerder voor de opstart van het avontuur: kantoorhuur, auto, personeel, eerste voorraad. ‘Als het plan goed is, komt het geld van zelf.’

Thai rollen sigaretten uit armoede

Vlemmix moet Mascotte ervan overtuigen dat hij zich alleen richt op de Thai van het platteland. In de Isaan. In centraal Thailand. En dan vooral daar, waar de grond goed is voor verbouw van tabaksplanten en boeren de bladeren eenmaal per jaar oogsten, drogen en snijden.

‘Thai rollen uit armoede. In Bangkok, Chiang Mai, Phuket, Hua Hin en Pattaya roken ze sigaretten. Daar is voor mij geen handel.’

Thai betalen niet voor sjieke sjekkies

Z’n doelgroep kennend, ziet hij af van handel in de bekende vloeitjes, waarvan er in Nederland elk jaar voor 12 miljoen euro verkoopt. De slogan ‘driemaal beter’ maakt in Thailand geen indruk, verwacht hij

‘Voor die pakjes zou ik in Thailand 14 baht moeten vragen. Dat is 13 baht duurder dan het krantenachtige papier waarmee de Thai al honderd jaar hun sjekkies rollen. Een zelf gedraaid sjekkie is en blijft een zelf gedraaid sjekkie, daar ga je als Thai niet extra voor betalen.

Strakke sigaretten zijn statusverhogend

Vlemmix gelooft wel – terecht, blijkt – in de in Nederland minder bekende lege sigarettenomhulsels van Mascotte. Met filter. Een sigaret zonder tabak dus. Je stopt ze met een plukje tabak in een Mascotte-vulapparaatje – die verkoop Vlemmix uiteraard ook – en je hebt strakke sigaretten.

‘Doe ze in een leeg pakje Marlboro en het is niet van echt te onderscheiden. Dat is wat Thai prachtig vinden. Voor 20 baht kunnen ze showen met een pakje dat normaal 60 baht kost. Dat is statusverhogend.’

‘De 40 baht die ze er aan overhouden, is op het platteland een heel bedrag. Daar kun je met de hele familie een goede maaltijd van eten.’

Dorpsbewoners verkopen aan dorpsbewoners

Ook het door Vlemmix voorgestelde verkoopsysteem, roept bij Mascotte vragen op. Anders dan in andere landen, gelooft hij in Thailand niet in verkoop in supermarkten en benzinestations.

Hij kiest voor zelfstandige wederverkopers. Dorpsbewoners die aan mededorpsbewoners verkopen. Soms in hun eigen winkeltje. Meestal vanuit huis. Af toe zelfs vanaf een boerenkar bij een rijstveld. Die aanpak werkt.

‘Omdat de Thai het product niet kennen, blijft het in de supermarkt ergens op de onderste schap liggen. Niemand weet wat je er mee moet. Nee, bij Thai moet je het voordoen. Zo van: kijk, dit is het machientje en daar stop je een omhulsel in met tabak en hups, nu is het een luxe sigaret.’

Franchiseondernemers werken hard en betalen cash

Werken met franchiseondernemers heeft nog een voordeel, ontdekt Vlemmix.

‘Thai werken alleen hard als ze voor zichzelf werken. Als alles wat ze verdienen, voor hun zelf is. En voor hun gezin. Daarom houden de wederverkopers hun voorraad op peil – ze willen nooit zonder zitten, want dan verdienen ze niet.’

Bovendien: ‘Ze moeten cash betalen als ze de bestelling afnemen. Dat doen ze ook, want anders hebben ze geen voorraad. Dat is prettig, want een rekening sturen werkt hier niet. In het begin hebben we dat twee keer gedaan. Van die mensen hebben we nooit meer wat gehoord. De spullen waren we kwijt en naar het geld konden we fluiten.’

Khun Martien, de grote baas uit Bangkok

Een heel ritueel is het als Martien Vlemmix zijn best verkopende franchiseondernemers bezoekt.

‘Mensen die voor zo’n 600.000 tot 700.000 baht per jaar omzetten, worden vereerd met een bezoek door de grote baas uit Bangkok – zo zien ze dat. Dat vinden ze prachtig.’

‘Als we met een van onze Mascotte-bestelwagens arriveren, stappen eerst mijn vrouw en een personeelslid uit. Die bereiden mijn komst voor. Dan kom ik. Ik krijg als enige een stoel. En dan worden foto’s gemaakt, waarop we elkaar de hand schudden (zie foto bij dit artikel). Soms loopt het halve dorp daar voor uit.’

‘Eerlijk gezegd, doe ik het niet voor mijn plezier; in die streken zijn nauwelijks redelijke hotels en restaurants. Maar het is wel goed voor de business. Mensen gaan opeens meer bestellen, om te laten zien dat ze mijn bezoek waard zijn. Dat is hoe het werkt hier.’

Structureel te weinig personeel

Elke zelfstandige ondernemer heeft gemiddeld 40 tot 50 klanten in dorp en in de familiekring daar buiten. Dat zijn dus in totaal zo’n 50.000 rokers.

‘Dat kunnen er veel meer zijn’, denkt Vlemmix. ‘Er zijn negen miljoen rokers in dit land. Een groot deel ervan moeten we voor ons product kunnen interesseren. Maar ik heb structureel te weinig personeel om met de auto het land in te gaan, om nieuwe wederverkopers te werven en om voorraden te leveren. Ik neem steeds mensen aan, maar er verdwijnen er ook steeds weer een paar.’

Werknemers stelen als raven

Vlemmix heeft in zeven jaar 14 man ontslagen wegens stelen.

‘Stelen ja. Als de raven. En het gebeurt nog steeds. Vervelende is dat het vaak de slimste zijn die het doen. Als je die er allemaal uitgooit, heb je een probleem.’

‘We hebben nu 5 verkopers die franchisers zoeken en bevoorraden. Laatst hadden we twee nieuwe. Die bleken er een eigen handeltje op na te houden. Gingen zogenaamd met de auto naar een klant, maar waren met heel andere dingen bezig.’

Thaise zijn niet loyaal aan bedrijf

Vlemmix – ook voorzitter van MKB-Thailand – vindt Thais personeel in het algemeen niet loyaal. De ene dag zijn ze er nog, de andere dag blijven ze weg en nemen ze de telefoon niet meer op.

‘Het zal ook komen door de lage salarissen. Maar werknemers hier zijn, uitzonderingen daar gelaten, niet ambitieus. Ook al krijgen ze commissie. Aan het opbouwen van een carrière denken ze al helemaal niet. Ze leven in het heden. En als ze even geen werk hebben, dan is er bij moeder altijd wel wat te eten.’

Een manager uit Nederland loopt hier gillend weg

Vlemmix zegt eerlijk waar het volgens hem op staat: ‘Thai kunnen heel lui zijn. En verslaafd aan gokken. En gaan dan dus maar stelen. Ik heb het hier allemaal mee gemaakt. Dan lees ik maar weer iemand streng de les in mijn kantoortje. Ik spreek nauwelijks Thai, maar ze begrijpen me dondersgoed.’

‘Gek word je er van. Een manager van Mascotte in Nederland zou hier na een week gillend weglopen. Ik heb gelukkig mijn Thaise vrouw, die veel opvangt.’

Personeel legt baas in de watten

Daar staat weer tegenover dat zijn personeel hem als baas in de watten legt. Als hij ’s morgens komt aanrijden, parkeert iemand anders zijn auto om de hoek van het Mascotte-kantoor bij skytrain-station Wongwian Yai. En als ‘ie een doos wil sjouwen, wordt die uit zijn handen getrokken.

‘Dat laatste mag ik eigenlijk ook niet qua werkvergunning. Eigenlijk mag ik alleen maar achter m’n bureau zitten. Tsja, ik heb mijn geld nog nooit zo prettig verdiend. Ik moet oppassen dat ik me niet ga vervelen.’

Zoektocht naar nieuwe producten

Het is niet uit verveling dat Vlemmix naar nieuwe producten zoekt voor verkoop in Thailand.

Zo krijgen de Mascotte-franchisers binnenkort een nieuw product: Een apparaatje waarmee je goedkoop limonade maakt van een flesje water. En als ‘Martienfoods’ wil hij kwaliteitsproducten leveren aan sterrenhotels en betere supermarkten. De in Thailand geproduceerde lekkere sambal en sojasaus van het Nederlandse on off spices!, bijvoorbeeld. En groenten van Hak.

In Thailand kunnen zaken zo maar veranderen

Vlemmix: ‘Handel in sigaretten is hier voorbehouden aan een staatsbedrijf. Wij vallen met onze sigaretgerelateerde producten net buiten dat monopoly. Dat hebben we op papier gekregen. Met een groot stempel. Maar in Thailand kan dat van de ene op de andere dag veranderen. Met terugwerkende kracht. Of ze verhogen de invoerrechten, waardoor onze gevulde sigaretten net zo duur zijn als echte.’

Maar zolang het goed gaat, gaat het goed en blijft hij zijn Mascotte-producten verkopen.

‘Zo’n goede handel laat ik niet schieten. Maar ik denk wel dat ik vaker en langer naar Nederland ga. Misschien afwisselend zes maanden hier en zes maanden daar. Anders red ik het niet met mijn heimwee.’

Onderaan informatie over het door Martien Vlemmix opgerichte MKB-Thailand, maar eerst…

Nog even dit:

#1 Thailand is…? ‘Het land waar ik nu woon en werk.’
#2 Mooiste plekje? ‘Mijn huis in Bangkok. Met – bijna – een zwembad in de tuin.’
#3 Lekker eten? ‘Nederlands! Vooral brood van de verse bakker en biefstuk, die is hier niet duur. Hollandse tomatensoep maak ik zelf. Tien liter tegelijk.’
#4 Thaise partner? ‘Suwanee Tangpitak Paisal is mijn vrouw sinds 2000 – getrouwd in Oosterhout NB. Ik wil nooit meer anders.’
#5 Beslist eens zien? ‘De omgeving van Loei. Prachtig gebied om met de auto doorheen te rijden.’
#6 Oppassen voor? ‘Vertrouw niet elke Nederlander omdat hij Nederlander is. Er zijn er die hier zonder geld en visum zitten en proberen om landgenoten op te lichten.’
#7 Massage? ‘Minimaal 2 uur Thaise massage. Geweldig om te relaxen.’
#8 Nooit vergeten? ‘De opstart van Mascotte. Elke avond tot 10 uur werken in een kantoor waar om 5 uur de airco uit gaat.’
#9 Vakantie? ’Nederland!’
#10 Thai zijn?  ‘Bijzonder. Begrijp ze na 25 jaar hier en 15 jaar huwelijk met een Thaise nog steeds niet.’
#11 Roken in Thailand? ‘Mascotte wil hier niemand aan het roken helpen. Al helemaal geen kinderen.’
#12 Wat rook je zelf? ‘Echte sigaretten. Ik rook zoveel dat ik geen tijd heb sigaretten te vullen met mijn Mascottemachientje.’

MKB: Praktische info en ervaringen uitwisselen

Martien Vlemmix is ook oprichter van MKB-Thailand. Bedoeld voor kleinere Nederlandse ondernemers, voor wie de Netherlands-Thai Chamber of Commerce (NTCC) volgens hem te weinig oog heeft. ‘Die organisatie is ook te duur voor starters.’

Bij het MKB gaat het om twee zaken: Het geven van praktische informatie aan nieuwkomers en het organiseren van borrels en bedrijfsbezoeken, als podium voor het uitwisselen van ervaringen.

Nieuw is ‘De Vierde Verdieping’ van het Mascotte-hoofdkantoor. Daar kunnen MKB’ers uit Nederland een tijdelijke bureau huren en ten behoeve van potentiële klanten hun producten stallen in een ‘showkast’.

Mascotte: http://www.mascotte.nl/th/
MKB-Thailand: http://mkbthailand.com/

© 2018 Goede Zaken in Thailand. Alle rechten voorbehouden.