Henk Kiks, eigenaar B-Quik: ‘Ook een bedrijf met 2334 werknemers is in Thailand een familie’

Henk_Kiks_B-Quik_1Henk Kiks is CEO van B-Quik, de Thaise Kwikfit. Bij de opening van weer een nieuw filiaal parkeert hij zijn gloednieuwe Porsche 911 ver van de ingang. Niet pronken, krijg je op de Veluwe van huis uit mee. Stom. Dit is Thailand.

Haal die auto alsjeblieft op, zeggen z’n werknemers – we willen ‘m zien! Ze zijn trots op een baas met zo’n wagen.

Hier geen afgunstige of afkeurende calvinistische blikken. Een dure auto betekent dat het goed gaat met de zaak. Dat straalt op iedereen af.

Een Thais bedrijf is als een grote familie, weet Kiks. De personeelsleden hier doen hem denken aan jongens die vroeger op straat tegen elkaar snoefden: ‘Mijn vader heeft een grotere auto dan de jouwe’.

Van 23 naar 200 filialen

De B-Quik-familie van Henk Kiks neemt snel in omvang toe.

Als hij het bedrijf in 2003 overneemt, heeft de keten 23 autowerkplaatsen. Vooral in Bangkok. Nu telt het bedrijf 122 vestigingen in heel Thailand. En 1 in Cambodja. Over 5 jaar moeten het er 200 zijn.

De omzet was vorig jaar 6 miljard baht – ruim 150 miljoen euro en de winst 750 miljoen baht – 19 miljoen euro.

Op de dag dat we Kiks spreken, is het aantal werknemers van B-Quik net met twee toegenomen tot 2334. Hij weet het precies. En ook dat twee filiaalmanagers zich vandaag ziek meldden. Met ernstige klachten. Daar gaat hij straks achteraan.

Familiebanden zijn heilig in Thailand

Kiks: ‘Je moet beseffen dat een Thais bedrijf een familie is. En familiebanden zijn hier heilig. Ik ga naar crematies en huwelijken. Dat wordt enorm op prijs gesteld. Meer dan dat, eigenlijk.’

‘Laatst vroegen ze of ik wilde spreken op een trouwerij. Maar ik kon echt niet. Toen hebben ze de huwelijksdatum verschoven. Ik stond er versteld van. Maar ze vonden het vanzelfsprekend!’

Maatschappelijk verantwoord beleid begint binnen het bedrijf

Ook als het gaat om maatschappelijk verantwoord beleid, richt Kiks zich op ‘de familie’ en niet op de wereld buiten zijn bedrijf.

‘Grote bedrijven pronken graag met geld voor goede doelen. Maar ze betalen hun personeel het minimumloon. Ik probeer intern goed te zijn voor de mensen. Dat zet veel meer zoden aan de dijk.’

Bij B-Quik verdient iedereen meer dan het minimumloon. Maar belangrijker nog: Het bedrijf heeft een pensioenplan. En een goede ziektekostenverzekering – niet alleen voor de werknemer zelf, maar voor het hele gezin.

Voorkom dat mensen zich in de schulden moeten steken

De CEO is in overleg met de verzekeringsmaatschappij om ook de ouders van z’n werknemers mee te verzekeren.

‘Veel van mijn jongens komen uit de arme Isaan. Een groot deel van wat ze verdienen, gaat elke maand rechtstreeks naar de ouders. En als pa of ma ziek zijn, draaien de rijke zonen in de stad op voor de kosten. Die storten zich dan in de schulden. Die ellende wil ik voorkomen.’

Tweede man bij Kwikfit in Nederland

Henk Kiks (1962), zoon van een aannemer in Putten, is van kinds af aan gek op ‘alles waar banden onder zitten en benzine ingaat’. Na de IVA-autoschool in Driebergen komt hij bij Kwikfit terecht.

Niet iedereen begrijpt dat hij – opgeklommen tot tweede man – in 1996 opstapt voor een Aziatisch avontuur. Hij kan het aanbod niet weerstaan om voor een Indonesisch bedrijf een keten van autowerkplaatsen uit te rollen. ‘Ik voelde dat dit mijn kans was om een nieuwe wereld te leren kennen.’

‘Dan kan ik het beter zelf doen!’

Door de economische crisis in Azië, loopt het Indonesië-project stuk. Hij vindt een job bij Makro Auto Care in Thailand en stapt in 2000 als manager over naar B-Quik. Twee jaar later moet hij voor eigenaar Ford op zoek naar een koper. Het Amerikaanse bedrijf richt zich alleen nog op het produceren van auto’s.

‘Er kwamen allemaal schlemielen langs. En hele rijke Thai die het wel interessant vonden om iets te doen met auto’s. Dan kan ik het beter zelf doen, dacht ik.’

Meegroeien met groei automarkt

Samen met een B-Quik-collega sluit Kiks in 2003 – na lang onderhandelen met financiers – een durfkapitaallening af van 15 miljoen dollar. Nog steeds zijn ze samen eigenaar.

Een groot risico? Slapeloze nachten? ‘Ach nee. Ik wist dat de Thaise automarkt alleen maar kon groeien. En dat wij mee zouden groeien. Maar zelfs als het zou mislukken: Ik had nauwelijks eigen geld. En van een kale kip pluk je geen veren.’

De baas heeft altijd gelijk

Henk Kiks organiseert zijn bedrijf op ordelijke Hollandse wijze vanuit zijn nieuwe hoofdkantoor – bescheiden verstopt achter een van de werkplaatsen in Bangkok, waar 130 mannen en vrouwen verantwoordelijk zijn voor zaken als boekhouding, inkoop, distributie, callcenter, pr, personeelsbeleid, trainingen en onderhoud.

Toch beseft de CEO goed dat de Thaise cultuur anders is dan de Nederlandse. Zo heeft de baas heeft hier, in tegenstelling tot in Nederland, altijd gelijk.

‘Dat lijkt gemakkelijk. Maar daardoor dreig je kritische informatie mis te lopen. Je moet via vragen stimuleren dat personeel zelf nadenkt en met ideeën komt…’ Lachend: ‘Dat moeten dan natuurlijk wel jouw ideeën zijn.’

Pas op met Nederlandse directheid

Pas ook op met Nederlandse directheid, waarschuwt hij. ‘Ik heb meegemaakt dat een goede manager zijn ontslag kwam aanbieden, omdat hij dacht dat ik ongenadige kritiek op hem had.’

‘Met de vuist op tafel slaan, kan al helemaal niet. Hoeft ook niet. Thai weten dat ze iets fout doen – hebben aan een oogopslag voldoende om dat te beseffen.’

Bedrijf moet blijven groeien en bloeien

Kiks gaat elke dag met plezier naar zijn werk. ‘Ik ben financieel binnen. Kan de dingen doen die ik wil. Maar ik geniet ervan om het bedrijf verder te laten groeien en bloeien. Niet zozeer voor mezelf, maar voor de jongens. Die krijgen steeds meer kansen om door te stromen. Of nieuwe ervaringen.’

In Cambodja ontdekt de organisatie wat het betekent om in een ander land te ondernemen. ‘In Thailand openen we een winkel, hangen we spandoeken op en verspreiden we folders – en de klanten komen vanzelf. In Cambodja moeten we vanaf nul beginnen. Dat is leerzaam.’

Laos en Myanmar op verlanglijstje

Ook Laos staat op het verlanglijstje. Maar dat is nog lastig vanwege de gesloten economie.

Als het bedrijf er klaar voor is, wil hij Myanmar veroveren. Het voormalige Birma is de echte uitdaging. ‘Een grote markt, maar tegelijkertijd een met heel andere cultuur dan de Thaise.’

Eigen raceteam uit de hand gelopen hobby

Van het eigen raceteam genieten CEO en werknemers samen. Het B-Quikteam heeft 7 wagens; 1 voor Kiks, 1 voor een professionele racer en 5 voor het personeel. Het Thais kampioenschap is het eerste hoofddoel.

Het raceteam is goed voor het imago van B-Quik. Voor de monteurs is het een goede leerschool. In de racerij leren ze teamwork en discipline.’

Maar, geeft Kiks toe, het is vooral een uit de hand gelopen geweldige hobby. ‘Ik voel me elke keer weer zo happy als ik in zo’n auto stap!’

Niet terug naar huisje-boompje-beestje

Hoe hard ze vanaf de Veluwe ook aan hem trekken en hoe mooi hij Putten ook vindt; Henk Kiks gaat nooit meer terug. ‘Ik heb in Zuidoost-Azië geleerd dat de wereld er anders uit ziet, dan je denkt als je in Putten blijft hangen.

‘Toen ik in Indonesië aankwam, dacht ik, het kan toch niet zo zijn dat alleen wij op de Veluwe het juiste geloof aanhangen? Dat al deze mensen moeten branden in de hel?’

‘Putten is voor mij nu nog het mooiste dorp van Nederland. Maar ook huisje-boompje-beestje. En als ik even terug ben in Nederland, zie ik een somber land met klagende mensen. Zo negatief. Vol afgunst. Ook met de zelfde middelen als hier, zou ik daar niet optimaal van het leven kunnen genieten. Hier is dynamiek en wordt het alleen maar beter.’

Lees hieronder meer over het verrassende personeelsbeleid van Henk Kiks. Maar eerst zijn antwoorden op onze 12 vragen in…

Nog even dit:

#1 Thailand is…? ‘Uniek.’
#2 Mooiste plekje? ‘De bergen in het noorden grenzend aan Myanmar, fantastisch gebied om te rijden.’
#3 Lekker eten? ‘Up country op onverwachte locaties: lokaal spul. En frikandel of broodje paling bij Piet van The Green Parrot in Bangkok en bij Siebe van Buriram Pizza.’
#4 Thaise partner? ‘Geen idee, al jaren erg gelukkig met mijn partner uit Maleisië.’
#5 Beslist eens zien? ‘Races op Buriram International Circuit, een waanzinnig mooi circuit.’
#6 Oppassen voor? ‘Namaak in alles aspecten van het leven hier.’
#7 Massage? ‘Laatste voetmassage een jaar of 10 geleden.’
#8 Nooit vergeten? ‘Dat je te gast bent. Accepteer dat je geen deel uit maakt van de Thaise samenleving. Moet je ook niet willen.’
#9 Vakantie? ‘Elke dag is vakantie als je doet wat je leuk vindt.’
#10 Thai zijn…? ‘Net als elk ander mens op de planeet, maar ze hebben toch het idee dat jij anders bent.’
#11 Beste autoband? ‘Zwart en rond, waar de klant gelukkig mee is.’
#12 Het verkeer in Thailand is…? ‘Een beetje druk. We moeten meer wegen bouwen, zodat er meer auto’s kunnen rijden.’

Henk_Kiks_B-Quik

Personeelsbeleid is het succes van B-Quik

Het aantal B-Quik-klanten groeit nog steeds, terwijl B-Quik volgens Henk Kiks niet de goedkoopste is. Hoe kan dat?

‘We zijn niet de goedkoopste, maar in de optiek van velen wel de beste’, glimlacht Kiks. ‘We hanteren vaste prijzen, terwijl ze elders gewoon vragen wat ze die dag toevallig aan bahtten nodig hebben.’

‘Onze klanten houden niet van onderhandelingsgedoe. Die willen prettig geholpen worden en wij springen daar handig op in. Overal bieden wij dezelfde service voor dezelfde prijs. Het maakt niet uit in welk filiaal je komt.’

Van monteur tot CEO in bedrijfskleding

Om dat uit te stralen, loopt al het personeel in bedrijfskleding rond. In de bedrijfskleuren geel en zwart. Voor elke functie is er een andere polo of overhemd. Overal herken je in één oogopslag de filiaalmanager en de andere leden van Kik’s leger.

Ook de CEO draagt een bedrijfsoverhemd. Niets geen kostuum, maar gewoon een zwarte Diesel-spijkerbroek. Zelfs op de gesp van de riem zien we het logo terug.

Militaire precisie in elk winkeltje

Maar er is meer dat bijdraagt aan het succes. Kijk in een willekeurig ‘winkeltje’ – zoals Kiks een filiaal consequent noemt: Het ziet er on-Thai uit. In Thailand verwacht je een rommelige werkplaats, met overal oude, stoffige autobanden en gereedschap dat rondslingert.

Bij B-Quik niet. Alle banden staan met militaire precisie geordend in het rek. Met het etiket naar voren. De flessen motorolie zijn netjes opgesteld op type. En – niet onbelangrijk – het is er schoon.

Vrouwen voelen zich thuis bij B-Quik

Zoiets spreekt met name vrouwen aan. Saillant gegeven is dat 38 procent van de klanten van B-Quik vrouw is.

‘Dat komt ook omdat wij vriendelijk en open zijn en meedenken met de klant. In elke winkel zijn aparte toiletten voor mannen en vrouwen en is er naast koffie en thee ook gratis frisdrank. Plus dat mijn zakenpartner Busararat Assaratanakul, onze COO, als bekend zakenvrouw regelmatig verschijnt in de Thaise media. Dat helpt ook.’

Strakke sturing werkt

Een strakke sturing van het personeel is volgens Kiks belangrijk. Een voorbeeld is elke maandagochtend de vergadering van de 12 area managers en 2 regiomanagers op het hoofdkantoor. ‘Dat duurt drie tot vier uur, waarbij ik meestal tijdens het laatste gedeelte aanschuif.’

In de vergaderruimte hangt een groot bord, waarop de resultaten van de filialen bijgehouden worden.

‘We kijken, vergelijken en stellen op basis daarvan doelstellingen om zo hogere targets te halen. Dat is nooit verwijtend, maar we vragen ons wel hardop af waarom in een filiaal minder autobanden, ruitenwissers, uitlaten en ga zo maar door verkocht worden dan gemiddeld. Iedereen leert daarvan. We schrijven alles op. Dan onthouden mensen het beter.’

Een miljoen auto’s per jaar

Eén miljoen auto’s per jaar komen er nu jaarlijks bij B-Quik binnen rijden. Het bedrijf heeft een dekking van 12 procent landelijk; in Bangkok zelfs 28 procent. Cijfers waar je U tegen zegt.

Maar Kiks is vooral trots op z’n personeel. ‘Mijn mensen maken onze handel. Je kan alleen de beste worden met goede medewerkers.’

Veel kansen voor het personeel

B-Quik investeert veel in de werknemers. Het vinden van nieuwe mensen is dan ook niet meer zo moeilijk. ‘Ze komen vanzelf naar ons toe. Ze beginnen met een proeftijd en krijgen daarna een training.’

Daar vertelt Kiks altijd dat hij als monteur is begonnen. Dat hij ook een band kan opleggen. ‘Mijn jongens moeten vooral doen wat ze leuk vinden. Maar dan weten ze in elk geval dat ze het bij ons ver kunnen schoppen.’

‘Andere bedrijven nemen alleen maar managers aan met een bachelor op zak. Vaak uit een goede familie. Thai vinden het raar dat monteurs kunnen promoveren tot filiaalmanager. Maar onze mensen kennen ons systeem van de hoed en de rand. Ze kennen B-Quik van binnenuit. En ze kunnen nieuwe collega’s optimaal begeleiden.’

Op het hoofdkantoor ontmoeten we de HR-manager van B-Quik. Een voorbeeld van iemand die de kansen met beide handen aangreep. Hij begon als monteur en werkte zichzelf omhoog.

Kiks noemt een ander voorbeeld van doorstroming. ‘Ik opende laatst het filiaal in Buriram. De filiaalleider is een jongen die als monteur in Bangkok begon. Hij ging nu als manager terug naar zijn eigen provincie – terug naar huis. Zijn familie was zo trots, dat zijn moeder zorgde voor de catering bij de opening. Mooi man.’

Thais personeel vraagt bij uit eten niet om overuren

Over eten gesproken. Kiks wil een groep medewerkers nog wel eens mee uit eten nemen bij een opvallend goede prestatie. ‘Dat is ook echt Thai. Dat vinden ze geweldig. Heel verschil met Nederland. Daar maakte ik in zo’n geval mee dat mensen zeiden: we krijgen toch wel de overuren uitbetaald?’

Een bewijs van Kiks stelling: ‘Nederlanders werken om te leven. Voor Thai is werken onderdeel van het leven.’

Buitenlandse trips zijn voor personeel ‘lifechange-ervaring’

Een goede organisatie en doorgroeimogelijkheden zijn bijzonder in vergelijking met gelijksoortige bedrijven. Naast goede salarissen (‘bij ons verdienen ze een hele aardige boterham’) biedt Kiks zijn personeel nog meer.

Hij vertelt over vier dagen Singapore met 92 assistent-filiaalmanagers. ‘Jongens die een paar jaar geleden geen cent te makken hebben. Prachtig om te zien hoe ze daar van hun verdiende geld een echte Casio G-Shock (horloge, red.) voor hun vrouw kopen. Dat vind ik nou mooi.’

Over een trip naar Zuid-Korea met 70 man, om er voor het eerst van hun leven sneeuw te zien. En de trip met filiaalchefs naar Spanje om daar Barcelona-Real Madrid te zien. ‘Het kost wat, maar voor die mannen is het een lifechange-ervaring!’

B-Quik: www.b-quik.com

Henk Kiks staat ondernemers graag te woord

Of het nou is tijdens een borrel van MKB-Thailand of als vicevoorzitter van de Netherlands Thai Chamber of Commerce (NTCC), Henk Kiks staat collega-ondernemers in Thailand graag te woord om ze – behalve letterlijk, ook figuurlijk – op weg te helpen. ‘Uiteindelijk moeten ze het natuurlijk zelf doen. Het succes komt ook hier niet aanwaaien. Maar ervaringen uitwisselen is belangrijk.’

© 2018 Goede Zaken in Thailand. Alle rechten voorbehouden.