Dennis Harte, Tuk Tuk Factory: ‘Nederlandse kwaliteit redt Thaise minitaxi van ondergang’ 


Dennis Harte is general manager van de Tuk Tuk Factory (TTF), producent van Thailands eerste en vooralsnog enige elektrische kwaliteits-tuk tuk.

Als hij in 2010 de eerste exemplaren van het typisch Thaise karretje test in de buurt van de fabriek, komt de lokale politie op bezoek. Ze willen voorkomen dat ie elke keer een boete krijgt wegens rijden zonder vergunning.

‘Gewoon eenmaal in de maand 1500 baht afgeven was voldoende, vertelden de heren. Mijn personeel keek er niet van op. Normale gang van zaken, dus. Ik heb het afgemaakt op 1000 baht – 25 euro.’

Eindelijk ook in Thailand de weg op

Er waren twee spontane, korte gesprekken met premier Prayuth op ‘groene’ beurzen voor nodig.

Promotie via deelname aan universitaire projecten rond schoon vervoer.

Support ook van de Nederlandse ambassade.

En vooral een joint venture met een slimme en wettelijk goed ingevoerde Thaise bedrijfspartner.

Maar na Europa, de VS, Australië en Nieuw-Zeeland mag de TTF-tuk tuk nu ook in het ‘thuisland’ de weg op.

Moeilijk om juist in Thailand aan alle regels te voldoen

Eerst mocht hij de tuk tuks in Thailand alleen verkopen voor toeristisch gebruik. Voor gasten van hotels en resorts. En die van de Nederlandse ambassade in Bangkok, die er ter promotie eentje kocht en die oranje liet spuiten – ‘heel sympathiek.’

‘De echte doorbraak is nu dat we ook de taximarkt op kunnen. Dus tuk tuks kunnen verkopen voor de functie zoals we die allemaal kennen. En die bijna symbool staat voor Thailand.’

Het was niet altijd even gemakkelijk om het voor elkaar te krijgen.

‘Maar we voldoen nu aan alle regels en regeltjes. Ook als we die niet begrijpen. We kunnen de passagiersstoelen of –bankjes plaatsen in de per vergunningverlenende provincie verschillende richtingen. En ook kan ons elektrische exemplaar nu verplicht harder rijden dan wettelijk is toegestaan…’

Nieuwe fabriek, nog meer tuk tuks

De productie van nog meer tuk tuks, voor Thailand en de rest van de wereld, is mogelijk dankzij een investering 2,5 miljoen euro door de Nederlandse NPEX-beurs. Die maakt de bouw van een nieuwe fabriek net buiten Bangkok mogelijk.

En doordat de Thaise overheid particuliere tuk tuk-rijders subsidie geeft als bijdrage voor de vervanging van hun oude knetterende en stinkende karretje voor een ‘schone’.

Lease moet nieuwe tuk tuk betaalbaar maken

Voor individuele bestuurders blijft ondanks de subsidie een nieuwe tuk tuk nog een hele investering.

‘Zeker als ze er een van ons kopen. Want we zijn wel wat duurder. Beter ook, natuurlijk. Qua vering, ophanging en aandrijving. Veiliger door betere remmen en sterker materiaal. Maar daar steken ze zich niet extra voor in de schulden. Daarom onderzoeken we nu of we tuk tuks kunnen leasen aan taxivergunninghouders.’

Chantage en corruptie in Chiang Mai

Hij is al in gesprek met een coöperatie van tuk tuk-bestuurders in Chiang Mai.

‘Op papier ziet het er goed uit. In de praktijk is het echter lastig onderhandelen. Je krijgt te maken met chantage. Met corruptie. Zeker als je als buitenlander op de voorgrond treedt. De gesprekken laat ik daarom grotendeels over aan de nieuwe verkoper die we net in dienst hebben genomen.’

De tuk tuk van de toekomst

Dennis Harte (Ouderkerk aan de Amstel, 1981) is in de ban van de tuk tuk sinds hij tijdens een stage als TU-Delft student ‘industrieel ontwerp’ in Sri Lanka tweemaal getuige is van een tuk tuk-ongeval.

‘Het zijn daar ontzettend labiele wagentjes. Dat kan anders, dacht ik. Daar ga ik werk van maken!’

Dat voornemen resulteert in een afstudeerproject samen met medestudent Marijn van der Linden. Ze ontwerpen ‘de tuk tuk van de toekomst’, inclusief door passagiers te bedienen interactief-digitaal dak.

Samen treden ze in dienst bij een evenementenorganisatie, die op bescheiden schaal tuk tuks importeert uit Thailand, die aanpast aan de Nederlandse markt en er gasten mee vervoert. Vanuit dat bedrijf raken ze later betrokken bij de door Amsterdam, Rotterdam en Den Haag gefinancierde ontwikkeling van elektrische tuk tuks – als alternatief voor stedelijk vervoer van personen en goederen.

Definitie van ‘nieuw’ is in Thailand anders

Harte en Van der Linden richten samen met de ervaren, van Unilever afkomstige Roland Vos – die aantreedt als directeur – de Tuk Tuk Factory op. In Diemen, waar het op wereldwijde verkoop gerichte hoofdkantoor nog steeds is gevestigd.

‘We kochten losse onderdelen in Thailand, om hier nieuwe tuk tuks te bouwen. Maar het bleek vaak van inferieure kwaliteit. Onze definitie van nieuw was anders dan de Thaise…’

In 2010 vertrekt Harte daarom naar Thailand. Om zelf te gaan produceren via een Thais machinebedrijf. Maar als dat bedrijf niet aan alle eisen van de Nederlanders kan voldoen, neemt hij namens TTF een deel van de machinerie over en begint een eigen productiefabriek.

Het eerste jaar levert de Thaise vestiging 10 tuk tuks. Een jaar later waren dat er 20. Dit jaar zo’n 500. En het streven is naar 1000 volgend jaar. Op bestelling!

Eenmaal in de maand met personeel naar karaoke

Zo’n 1000 tuk tuks per jaar met 20 man personeel. Inclusief ingenieurs, productiemannen, verkopers en de mensen van de administratie. Dat is niet gek.

‘Het personeel is heel welwillend als het zich thuis voelt. Het zijn vooral jonge mensen uit de Isaan. Die voelen zich prettig in een relaxte familiesfeer. Net als thuis in het dorp. Inclusief fraai omgebouwde jongeheer. WAT BEDOEL JE HIERMEE? We eten regelmatig wat samen. Vieren elke nieuwe mijlpaal. Gaan eenmaal in de maand naar de karaoke.’

Thaise werknemers niet achter de broek aanzitten

Je moet mensen wel achter de broek aan zitten, maar niet op een negatieve manier. ‘Ze niet te snel op zaken afrekenen. En al helemaal niet kwaad worden. Dat werkt hier averechts. Het kantoordeel is net als de productiehal één grote open ruimte. Die open cultuur werkt. Dat je en passant even kunt vragen hoe het gaat. Iemand dus niet bij je hoeft te roepen.’

Hij is er mee eens dat het een voordeel is, dat hij met 36 jaar nog jong is. En ook rustig en bescheiden over komt. Een van nature zachte stem heeft.

‘Ik ben in hun ogen wel de baas. Maar die rol speel ik niet. Ik faciliteer, leid en begeleid. De echte baas zit ver weg in Diemen. Dat scheelt.’

Vraag naar schoon vervoer neemt wereldwijd snel toe

Voor de nieuwe fabriek zijn 40 mensen nodig. Inclusief een HR-manager.

‘De opgave is om de huidige werksfeer vast te houden. Dat is lastig met het dubbele aantal medewerkers. Je kent dan niet iedereen meer persoonlijk. Maar we moeten. Want ik weet zeker dat de vraag naar onze tuk tuks snel verder stijgt.’

De vraag naar handig, goed en schoon vervoer gaat wereldwijd snel toenemen. De toekomst is groen, daar is ook hij van overtuigd.

‘Niet alleen in westerse landen. Maar ook hier in Zuidoost-Azië, dat we met de nieuwe fabriek in Thailand ook qua promotie en verkoop beter kunnen bedienen. En wat dacht je van India? Dat is een gigantische markt.’

Nederland blijft trekken

Hij sluit niet uit dat TTF in India een eigen fabriek begint. En ook niet dat hij die zelf gaat opzetten.

Dat wordt dan wel z’n laatste klus in het buitenland. Dan wil hij met zijn Thaise vrouw en hun pas geboren zoontje Sam naar Nederland.

‘Ik gun die jongen een Nederlandse school. En fietsen op straat. Contact ook met opa en oma. Zelf voel ik me ook meer in Nederland thuis dan hier. Hoeveel ik ook van Thailand houd. Ondanks de corruptie. De bureaucratie. En de ingewikkelde regels, die door elke ambtenaar weer op een andere manier worden uitgelegd.’

Met imago van de tuk tuk is het slecht gesteld

De Nederlandse Tuk Tuk factory kan op den duur wel eens de redding van de Thaise tuk tuk zijn, beaamt hij als we door de productiehal lopen.

Toeristen vinden het prachtig. Maar met het imago van het lawaaierige en stinkende karretje in Thailand is het slecht gesteld.

‘De gegoede burgerij maakt er geen gebruik van. Die pakt liever een echte taxi of bij voorkeur de eigen auto. Of als het moet de bromfietstaxi. Die wringt zich sneller door het drukke stadsverkeer, dan de tuk tuk.’

Thai vragen om Nederlandse kwaliteit

Trotse steden willen het ouderwetse vervoersmiddel al jaren terug dringen. Nieuwe vergunningen worden niet meer uit gegeven. Gemeentebesturen zetten in op lightrail-projecten.

‘Maar je ziet dat door de komst van elektrische tuk tuks de belangstelling bij overheden weer toeneemt. Voor zowel goederen- als personenvervoer. Behalve schone energie, zijn veiligheid en gebruiksgemak belangrijk. Mensen hier vragen in toenemende mate om een perfect product. Inderdaad, om Nederlandse kwaliteit.’

En dan onze 12 aanvullende vragen en antwoorden in ‘Nog even dit’:

#1 Thailand is… Amazing.

#2 Mooiste plekje? Op de fiets in Khao Yai tussen het groen en soms ook olifanten. Maar ik houd ook van de diversiteit en gekke bars in Bangkok.

#3 Lekker eten? Op de fabriek eet ik de hele dag Thais. Maar eenmaal in de maand maak ik zelf een Hollandse rundergehaktbal. Een pittige, dat wel.

#4 Thaise partner? Al vier jaar een lieve vriendin, die huisjes koopt/opknapt/verkoopt. Samen hebben we Sam.

#5 Beslist eens zien? Wat Pho ’s avonds.

#6 Oppassen voor? Thai met grote financiële problemen. Met riskante leningen. Dan zijn ze onvoorspelbaar. Stelen. Of nemen opeens ontslag.

#7 Massage? Ben voetmassage gaan waarderen.

#8 Nooit vergeten? Dat we de hele nacht probeerden de motor van ons prototype aan de praat te krijgen. In een hal vol muggen. En hoe blij we waren toen hij eindelijk aansloeg en dat vierden met bier en muziek.

#9 Vakantie? Thailand heeft zoveel te bieden. En vanuit Bangkok zijn er veel verbindingen met de rest van Azië.

#10 Thai zijn? In teamverband vriendelijke en harde werkers.

#11 Taxi of tuk tuk? Wij maken de beste en schoonste tuk tuks ter wereld.

#12 Wie zou je in een tuk tuk willen rondrijden? Mijn ouders. Om de mooiste plekjes van Bangkok te laten zien. Ze zijn nu 40 jaar getrouwd. Ze verdienen het!’

Tuk Tuk Factory: www.tuktukfactory.com

Deze aflevering van Goede Zaken in Thailand kwam tot stand met steun van de Afdeling Economische Zaken van de Nederlandse ambassade in Bangkok. Zie ook: https://www.nederlandwereldwijd.nl/landen/thailand/zakendoen

© 2018 Goede Zaken in Thailand. Alle rechten voorbehouden.